کنوانسیون رامسر

این کنوانسیون در سال 1971(برابر1350) در شهر رامسر استان مازندران کشورمان در جریان برگزاری یک اجلاس بین المللی با عنوان کنفرانس بین المللی حفاظت از تالاب ها و پرندگان مهاجر با امضاء مقامات 18 کشور جهان رسید و برای امضاء سایر کشورها به سازمان یونسکو سپرده شده و از سال 1975 لازم الاجرا گردید.

اهداف این کنوانسیون بر 3 فعالیت پایه استوار است:

الف- تعیین تالاب های مهم بین المللی با عنوان سایت های رامسر حداقلیک تالاب در هر کشور عضو.

ب- استفاده خردمندانه از تالاب ها در محدوده کشورهای عضو.

ج- همکاری بین المللی کشورها با یکدیگر برای حمایت از استفاده خردمندانه از تالاب ها و منابع آنها.

 

منبع: محرم نژاد- ناصر(1391)، مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست، انتشارات دانش بهبد

بخشی از حدود وظایف شیلات در آب های داخلی کشور

1- انجام بررسی های لیمنولوژیکی و اکولوژیکی در منابع آبهای داخلی که ضرورت معرفی یا پرورش آبزیان به تشخیص شیلات ایران در آنها مشخص شده است.

2- بررسی هریک از منابع آبهای داخلی از نظر امکان معرفی یا پرورش انواع آبزیان و تعیین ظرفیت های نگهداری و تولید.

3- تعیین کونه های مناسب پرورشی

4- آبزی دار کردن و پرورش گونه های مناسب آبزیان در آبهای داخلی که بررسی شده اند به استثنای محیط های آبی حساس مندرج در فهرست پیوست آیین نامه مذکور که آبزی دار کردن آنها با تصویب سازمان حفاظت محیط زیست انجام می گیرد.

5- بهره برداری تجاری با صدور پروانه بهره برداری از منابع آبزی دار شده و منابعی که برنامه ریزی برای پرورش در آنها انجام شده است.

منبع: محرم نژاد- ناصر(1391)، مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست، انتشارات دانش بهبد

روش مطالعه یک جانبه اکوسیستم

از این روش اولین بار دانشمند آمریکایی فوربز(1887) پیروی کرد. در این روش مطالعه فقط یک جزء از اکوسیستم بررسی می گردد و سعی می شود دیگر اجزای اکوسیستم بر اساس نتایج بدست آمده از آن تخمین زده بشود.

 

منبع: کردوانی- پرویز(1388)، اکوسیستم های طبیعی-جلد اول (عمومی)، انتشارات دانشگاه تهران

تکنیک دلفای (یکی از تکنیک های توافق-محور در نیاز سنجی)

این تکنیک دارای سابقه طولانی بوده و برای اولین بار توسط دانکن و هلمرز در سال 1963 میلادی برای کمپانی راند تدوین شد. هدف اصلی تکنیک دلفای جمع آوری نظرات، قضاوت و نگرش های افراد و گروه های مختلف به طور منسجم و هماهنگ در خصوص مساله خاص می باشد. در فرآیند برنامه ریزی درسی خصوصا هنگامی که بررسی نظرات و پیشنهادات افراد مطلع و آگاه در خصوص اهداف و آنچه که باید در مدارس تدوین شود از ضرورت و اهمیت برخوردار باشد، تکنیک دلفای کاربرد زیادی دارد.

اصولا تکنیک دلفا برای موقعیتی کاربرد دارد که اولا سنجش نظرات افراد در مورد برنامه درسی از اهمیت برخوردار باشد و ثانیا امکان جمع آوری تمام افراد در مکان خاصی امکان پذیر نبوده و نظرخواهی باید از راه دور انجام پذیرد.

 

منبع: فتحی واجارگاه-کورورش(1388)، اصول برنامه ریزی درسی، انتشارات ایران زمین

آموزش محیط زیست

هدف از آموزش محیط زیست، در اولویت اول، پرورش افراد فعال و آگاه نسبت به محیط زیست خود و مسئولیت در قبال آن است. برای نیل به این هدف، آموزش محیط زیست باید شناخت افراد را نسبت به واکنش های متقابل نسبت به جنبه های فیزیکی، بیولوژیکی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی محیط زیست و وابستگی و ارتباطات پیچیده میان توسعه اجتماعی- اقتصادی و بهبود محیط زیست افزایش دهد.

 منبع: محرم نژاد-ناصر(1391)، مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست، انتشارات دانش بهبد

ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM)

یکی از روش ها و تکنیک های ارزیابی گزینه های مختلف استراتژی و مشخص نمودن جذابیت نسبی استراتژی ها که در مرحله تصمیم گیری مورد استفاده قرار می گیرد. ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی می باشد. در این روش که در بسیاری از پژوهش های مربوط به مدیریت و برنامه ریزی استراتژیک به خصوص مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست مورد استفاده قرار می گیرد مشخص می گردد که کدامیک از گزینه های استراتژیک انتخاب شده امکان پذیر می باشد و در واقع این استراتژی ها را اولویت بندی می نماید. ماتریس QSPM از اطلاعات بدست آمده در مراحل مختلف مدیریت و برنامه ریزی استراتژیک استفاده نموده و مانند سایر روش های استراتژیک نیازمند قضاوت خوب، خبرگی و آگاهی است.

این ماتریس برای ارزیابی امکان پذیری و پایداری راهکارهای پیشنهادی در مواجهه با شرایط محیطی و وضع موجود سازمان می باشد. در صورتی که در این ماتریس، یک استراتژی توان مواجهه با شرایط درون و برون سازمان را نداشته باشد باید از فهرست استراتژی های قابل اولویت بندی خارج شود.

 

منبع: محرم نژاد-ناصر(1391)، مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست، انتشارات دانش بهبد

معرفی کتاب

عنوان کتاب: مدیریت و برنامه ریزی محیط زیست

مولف: دکتر ناصر محرم نژاد (عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات)

ناشر: دانش بهبد

نوبت چاپ: اول-1391

تعداد صفحات: 398

اثرات فلزات سنگین بر محیط زیست

فلزات سنگین اغلب از طریق تخلیه پساب های صنعتی به آبهای طبیعت یا زمین داخل می گردد. با توجه به اینکه در حال حاضر بیش از 12000ترکیب جدید شیمیایی در صنایع مورد استفاده قرار می گیرد عظمت آلودگی محیط زیست با این ترکیبات روشن می گردد. باید انتظار داشت انسان به عنوان مهمترین موجود طبیعت در معرض اثرات زیان بار عوامل باشد.

اثرات ترکیبات شیمیایی و مخصوصا فلزات سنگین بر بدن انسان وقتی شدید و خطرناک است که بدانیم اکثر این ترکیبات در ورود به بدن با تجمع و تغلیظ در ارگانیسم ها اختلالاتی را در این مراکز باعث می شود. نباید تصور کرد که تنها راه تمامی آلودگی های معدنی مضر برای سلامتی انسان آب آلوده است بلکه هوای آلوده نیز به نوبه خود می تواند باعث ورود پاره ای از ترکیبات شیمیایی به بدن گردد.

با توجه به جذب بعضی از فلزات سنگین از طریق ریشه یا برگ و ساقه بعضی سبزیجاتی که با فاضلاب یا پساب آبیاری شده اند مصرف اینگونه مواد را نیز باید عامل مهم دیگری در ورود آلودگی ها به بدن تلقی نمود. از جمله مهمترین فلزات سنگین خطرناک که علاوه بر انسان بر خاک و گیاهان اثرات مخرب دارد می توان به ارسنیک، سرب، کادمیوم، کبالت، جیوه، نیکل و.... اشاره نمود.

منبع: حسینیان-مرتضی(1381)، مصارف مجدد فاضلاب های تصفیه شده، انتشارات علوم روز

ضوابط زیست محیطی محل های دفن پسماند عادی

این ضوابط به استناد ماده 12 قانون و ماده 23 آیین نامه اجرایی مدیریت پسماندها و به منظور کاهش اثرات مخرب زیست محیطی فعالیت های مکان ها و تاسیسات مرتبط با پردازش و دفع پسماندهای عادی از جمله کلیه محل های دفن و بازیافت تهیه گردیده است که در اینجا به مواد 5، 6 و 7 اشاره می گردد:

ماده 5: انتخاب محل های دفن در مناطقی مانند تالاب ها، باتلاقها، مرداب ها، دریاچه ها و برکه ها و موارد مشابه ممنوع است.

ماده6: محل دفن باید حداقل یک کیلومتر از آبهای جاری فاصله داشته باشد.

ماده7: محل دفن باید حداقل یک کیلومتر از سواحل شمالی و جنوبی کشور فاصله داشته باشد.

 

منبع: فصلنامه آموزشی-پژوهشی مدیریت پسماند، شماره 12، بهار 1391

نقش آموزش در ارتقاء اخلاق و فرهنگ زیست محیطی

اصلی ترین ابزار توسعه فرهنگ زیست محیطی ایجاد شناخت و تعامل با محیط می باشد. گام اول در آموزش افراد ایجاد توانمندی و تغییر رفتار و استفاده بهینه از منابع است. برای آموزش افراد ابتدا باید فرهنگ زیست محیطی در سنین و گروه های مختلف جامعه تبیین و پس از آن برنامه ریزی منظم و بر مبنای اولویت نیازها، ایجاد آگاهی، تغییر در نگرش و ایجاد عملکرد صحیح در جامعه صورت پذیرد. مطالعات انجام شده نشان می دهد که محیط زیست به دلیل ارتباط تنگاتنگ آن با سلامت انسان به عنوان مهم ترین اولویت آموزشی و تحقیقاتی در سرتاسر جهان مطرح می باشد.زمانی که افراد جامعه تشویق شده و انگیزه درونی و مسئولیت پذیری در آنها ایجاد می شود انعطاف پذیری آنان در زندگی و اجرای مقررات در زمینه حفظ و نگهداری محیط زیست به طور چشمگیری افزایش می یابد و نهایتا سبب بهبود کیفیت زندگی می شود که خود انگیزه ای مضاعف اخلاق و فرهنگ زیست محیطی خواهد بود. در این راستا افزایش آگاهی صحیح افراد در زمینه استفاده پایدار از محیط زیست، حفاظت و جلوگیری از فرسایش یا تخریب آن باعث پیشنهادی برای ایجاد فرهنگ زیست محیطی مانند گنجاندن مسائل مربوطه در کتب درسی تمام مقاطع آموزشی، برنامه های فرهنگی برای شهروندان، تربیت کارشناسان، برگزاری نشست های تخصصی محیط زیستی، تلاش در گسترش فرهنگ صرفه جویی، اهتمام به آموزش اخلاق زیست محیطی در مراکز علمی و رسانه های عمومی و سازمان های مربوطه، ترویج و گسترش حس مسئولیت پذیری در قبال محیط زیست می باشد.

 

منبع: ابوالحسنی-نوشین(1391)، بررسی نقش آموزش در ارتقاء اخلاق و فرهنگ زیست محیطی، دومین کنفرانس ملی برنامه ریزی و مدیریت محیط زیست، دانشگاه تهران

ویژگی سوخت های هیدروژنی

هیدروژن یکی از عناصری است که در سطح زمین به وفور یافت می شود. این عنصر در طبیعت به صورت خالص وجود ندارد و آن را می توان توسط روشهای مختلف از سایر عناصر بدست اورد. هیدروژن عمده ترین گزینه مطرح به عنوان حامل جدید انرژی است. این ماده در مقایسه با سایر سوخت ها می تواند با راندمانی بالاتر و احتراق بسیار پاک به سایر اشکال انرژی تبدیل شود. با توسعه صنعتی جهان جهان و تقاضای روزافزون انرژی جهان با دو معضل مهم یعنی آلودگی زیاد محیط زیست و محدود بودن ذخایر سوخت های فسیلی مواجه شده است.

از جمله ویژگی هایی که هیدروژن را از سایر گزینه های سوختی متمایز می نماید می توان به فراوانی مصرف تقریبا منحصر به فرد انتشار بسیار ناچیز آلاینده ها، برگشت پذیر بودن چرخه تولید آن و کاهش اثرات گخانه ای آن اشاره نمود.

امروزه تولید انرژی یکی از بزرگ ترین چاش های عصر آینده خواهد بود از اینرو استفاده از هیدروژن برای تولید برق نیز امری ضروری به نظر می رسد و در این راستا کشورهای مختلفی برای تغییر سوخت انواع ژنراتورها و توربین ها به سوخت هیدروژنی در حال فعالیت می باشند.

استفاده از هیدروژن به همراه پیل های سوختی چشم انداز بسیار روشنی را در آینده ترسیم می نماید. سیستم انرژی هیدروژنی به دلیل استقلال از منابع اولیه انرژی، سیستمی دائمی، پایدار، فناپذیر، فراگیر و تجزیه پذیر می باشد و پیش بینی می شود که در آینده ای نه چندان دور تولید و مصرف هیدروژن به عنوان حامل انرژی به سراسر اقتصاد جهانی سرایت نموده و اقتصاد هیدروژن تثبیت شود با این وجود نباید انتظار داشت که هیدروژن در بدو ورود از نظر قیمتی بتواند با سایر حامل های انرژی رقابت نماید. از سوی دیگر سهم و نقش سوخت های گازی در آینده با حرکت به سوی تولید همزمان گرما و الکتریسیته در نیروگاه های کوچک تر در حال افزایش است.

در آینده هیدروژن و پیل سوختی می تواند نقش محوری کنترل آلایندگی در آلودگی شهرها داشته باشند. در حقیقت اگر هیدروژن از منابع فسیلی تامین شود خودروهای پیل سوختی می توانند انتشار مواد آلاینده را در جو به حد صفر برساند. هیدروژن به عنوان بهترین گزینه و اقتصادی ترین سوخت در درازمدت به منظور استفاده در خودروهای پیل سوختی از پتانسیل بسیار مناسبی برخوردار است. هیدروژن ساده ترین سوخت جهت استفاده در خودروهای پیل سوختی می باشد و موجب افزایش راندمان و سادگی خودروهای پیل سوختی می گردد.

 

منبع: از انرژی های نو چه می دانید؟،انتشارات سازمان انرژی های نو ایران (سانا)

احیای تالاب هامون نیازمند عزم ملی و جهانی است

به گزارش نشریه مهندسی آب به نقل از سایت خبری وزارت نیرو، مهندس جبار وطن فدا با اشاره به اقدام های مختلف فنی، حقوقی و بین المللی وزارت نیرو برای احیای تالاب هامون و جلوگیری از گسترش دامنه شن های روان اظهار داشت: برای احیای این تالاب به یک عزم ملی و جهانی نیاز است. وزارت نیرو برای تامین آب شرب بهداشتی و آب مورد نیاز بخش کشاورزی در دشت سیستان برای مردم شهر زابل و روستاهای اطراف آن، برنامه های زیادی اجرا کرده است.

وطن فدا هماهنگی برای مطالعه مشترک احیای تالاب را از جمله فعالیت های کشور ایران برای نجات تالاب هامون در این اجلاس ها بیان کرد.

وی اشاره کرد تغییر مدیریت و اتخاذ سیاست های جدید موسسه GEF برای عدم تخصیص و تامین اعتبار طرح های مربوط به آبهای فرامرزی در مناطق پر خطر (مانند افغانستان) را به عنوان دلایل توقف طرح بیان کرد.

به گفته وی ایران در سال 1975 تالاب هامون را در کنوانسیون منطقه ای رامسر به عنوان تالاب بین المللی مهم به ثبت رسانده است اما افغانستان تاکنون در این زمینه اقدامی نکرده است.

وطن فدا متذکر شد خشکی دریاچه های تالاب بین المللی هامون عاملی موثر با تاثیر منفی زیاد بر منطقه دشت سیستان می باشد. از جمله تاثیرهای منفی خشکی دریاچه های تالاب را می توان به نابودی زیستگاه های مهم انسانی و فعالیت های کشاورزی، دامداری و ماهیگیری، تخریب محیط زیست و اکوسیستم منحصر به فرد تالاب، نابودی زیستگاه پرندگان مهاجر و حیات وحش، توسعه دامنه طوفان های شن روان و مدفون شدن منازل مسکونی زیر شن، تاسیسات زیربنایی (کانال های آب و ایستگاه های پمپاژ)، تخریب راه های ارتباطی شهری و روستایی، توسعه بیماریهای قلبی، تنفسی، چشمی و پوستی در مردم منطقه و به طور کلی نابودی محیط زیست دشت سیستان اشاره کرد.

منبع: ماهنامه خبری، تحلیلی، پژوهشی مهندسی آب- مردادماه 1391- سال هشتم شماره 77

تعریف امنیت غذایی

امنیت غذایی در اجلاس جهانی غذا در سال 1996 و اجلاس جهانی محیط زیست در سال 1992 به عنوان یکی از محورهای اصلی این اجلاس ها مورد توجه بوده است. منظور اصلی امنیت غذایی فراهم کردن امکان افزایش قابل توجه تولید کشاورزی به صورت پایدار به همراه توزیع عادلانه آن و پیشرفت اساسی در احقاق حقوق مردم برای دسترسی به غذای کافی و مکمل های غذایی منسب اعلام شده اس. امنیت غذایی یعنی اطمینان از اینکه تمام آحاد کشور در تمام اوقات دسترسی فیزیکی و اقتصادی را به غذاهای اصلی مورد نیاز خود داشته باشند.

لازم به ذکر است شعار روز جهانی آب سال 2012، آب و امنیت غذایی می باشد.

منبع: ماهنامه خبری، تحلیلی، پژوهشی مهندسی آب- مردادماه 1391- سال هشتم شماره 77

اتانول سوخت سبز مناسبی نیست

دانشمندان آمریکایی در بررسی های خود نشان دادند که در شرایط مختلف محیطی استفاده از اتانول به عنوان سوخت سبز خودروها می تواند موجب افزایش گاز ازن هوا و آلودگیهای سرطانزا شود. اتانول امروزه به عنوان سوخت و تجدید پذیر شناخته می شود چراکه از زیست توده ها و گیاهانی چون ذرت بدست می آید.اکنون گروهی از محققان دانشگاه استانفورد در تحقیقات خود نشان دادند که این سوخت می تواند کمتر از آن چیزی که تاکنون تصور می شد دوستدار محیط زیست باشد و به خصوص در ماه های زمستانی موجب افزایش گاز ازن شود.

محققان اظهار داشته اند که ما دریافتیم که در ماه های گرمتر در مقایسه میان بنزین با اتانول 85 تولید ازن به میزان کمی افزایش می یابد.اما همین سطح افزایش نیز در مکانهایی مثل لس انجلس که در آن سطوح بالای ازن وجود دارد بسیار نگران کننده و هشدار دهنده است. همچنین در شرایط دمای پایین خطر تولید ازن با اتانول 85 بر روی سلامت بدن به حداکثر میزان خود می رسد.

منبع: ماهنامه بین المللی مهندسی آب-شماره30-دی ماه 1388

زنان و محیط زیست

توجه به نقش زنان در امور مربوط به محیط زیست در خلال سالهای 1975تا1985 میلادی که از سوی سازمان ملل، دهه زنان نامگذاری شده بود به طور چشمگیری افزایش یافته است. بعضی از دست اندرکاران، دخالت زنان را در امور زیست محیطی و توسعه ای به صورت دیدگاه های ذیل، بسته بندی می کنند:

1- زنان، محیط زیست و توسعه: این دیدگاه به ارتباط خاص بانوان با محیط زیست به عنوان مدیران کاربری منابع تاکید دارد.

2- جنسیت و توسعه: تجربه ثابت کرده است که جنسیت به عنوان اصلی ترین جنبه تفاوت های اجتماعی، تلقیات و توانایی های مردم را تحت تاثیر قرار می دهد.

3- زنان و توسعه: این دیدگاه بر علل ممانعت یا در حاشیه قرار گرفتن زنان در تصمیم گیری های مربوط به اجراء پروژه های عمرانی یا بررسی منافع حاصل از آنها، تاکید دارد.

منبع:اندرودی-مهرداد، اصول و روشهای مدیریت زیست محیطی، انتشارات کنگره، 1380

تغییرات آب و هوا زندگی گیاهان و جانوران را در اقیانوسها تهدید می کند

تغییرات آب و هوا اکوسیستم اقیانوس ها را برهم زده و محیط آن را بیش از پیش اسیدی کرده است. این تحولات به صورتی برگشت ناپذیر زندگی جانوران و گیاهان اقیانوسها را تهدید می کند و به منظور جلوگیری ازبروز خسارت های شدید در این اکوسیستم ها ضرورت دارد انتشار گاز دی اکسید کربن دست کم 50% تا سال 2050 کاهش یابد.

جذب دی اکسید کربن متصاعد شده بر اثر احتراق سوختها، محیط زیست شیمیایی اقیانوسها را تغییر می دهد و به توانمندی آنها در محافظت از خودشان آسیب وارد می کند. مرجانها و سخت پوستان قربانیان اصلی این تغییرات آب و هوایی به شمار می روند.

منبع: ماهنامه بین المللی مهندسی آب-شماره23-خرداد ماه 1388

آب و محیط زیست

آب از اساسی ترین الزامات فعالیت های بشری محسوب می شود و اهمیت زیست محیطی آن را نمی توان نادیده انگاشت. متاسفانه فعالیت های بشری موجبات تنزل کمی و کیفی منابع آب را فراهم ساخته است. زمین با کمبود آب روبه رو شده است. فعالیت های مخرب و استفاده ناکارآمد منابع آب و در کنار آن افزایش جمعیت و افزایش تقاضای آب منابع آب را در چند دهه اخیر به شدت محدود نموده است.تغییرات آب و هوایی و کاهش جنگل های بارانی، کاهش ضخامت لایه ازن همه و همه کمبود آب را تشدید می کنند. کمبود آب اثرات جانبی و غیر مستقیم نیز دارد. نظیر افزایش فقر و گرسنگی، تخریب اکوسیستم، بیابان زایی، تغییرات آب و هوا و حتی صلح جهانی را مورد تهدید قرار می دهند. جهان امروز می بایستی با مشارکت دولت ها و بخش خصوصی در یافتن یک راه حل فوری و اضطراری برای پاسخگویی به بحران آب قدم های جدی تری بردارد.

منبع: ماهنامه بین المللی مهندسی آب-شماره23-خرداد ماه 1388

مدل مدیریتی SWOT

SWOT یک ابزار برنامه ریزی، برای تشخیص عوامل اصلی و موثر بر رقابت پذیری و ادامه حیات یک روش اجرایی می باشد. تحلیل SWOT قبل از تدوین استراتژی انجام می شود. این تحلیل شامل اثرات کنونی (نقاط قوت و ضعف) و اثرات توسعه در آینده (فرصت ها و تهدیدها) در هر بخش است. این ماتریس ابزار مهمی برای مقایسه اطلاعات است با مقایسه اطلاعات می توان 4 نوع استراتژی را ارائه نمود:

استراتژی SO ، استراتژی WO ، استراتژی ST و استراتژی WT .

در اجرای استراتژی های SO سازمان می کوشد با استفاده از نقاط قوت داخلی، از فرصت های خارجی بهره برداری نماید. هدف استراتژی های WO این است که سازمان با بهره برداری از فرصت های موجود در محیط خارج بکوشد نقاط ضعف داخلی را بهبود ببخشد. در اجرای استراتژی های ST با استفاده از نقاط قوت، اثرات ناشی از تهدیدات را در محیط خارج کاهش و یا آنها را از بین ببرند.

منبع: اعرابی- محمد، پارسائیان-علی، مدیریت استراتژیک، انتشارات دفتر پژوهش های فرهنگی- 1379

 

چرا عموم مردم باید در مدیریت زیست محیطی نقش داشته باشند؟

1.      عموم مردمی ممکن است، ارائه دهنده توصیه های مورد نیاز مدیریت زیست محیطی باشند.

2.      مدیریت و برنامه ریزی با احتیاط بیشتری انجام می شود.

3.      در صورت آگاهی عموم مردم، ترس ها و تضادها نسبت به مدیریت زیست محیطی کاهش می یابد.

4.      شناسایی مردم از سوی مدیریت زیست محیطی باعث حمایت بیشتر از آنها می شود.

5.      شکاف ارتباطی بین متخصصان و عموم مردم را کاهش می دهد.

منبع: اندرودی- مهرداد، اصول و روش های مدیریت زیست محیطی، انتشارات کنگره، 1380

افزایش نیم متری سطح آب دریاها تا سال 2100

تحقیقات اخیر نشان داده با ذوب شدن کوه های یخی تا سال 2100 آب دریاها نیم متر بالا آمده و سواحل 14 کیلومتر زیر آب خواهد رفت. اطلاعات جدید حاکی است که حرکت توده های یخ در دهه اول قرن 21 به طور متوسط 30% بیشتر شده است. تصاویر گرفته شده از کوه یخ گرینلند، حاکی از حرکت این کوه به سمت دریا در سالهای اخیر است. با فروپاشی این کوه در چند دهه آینده، سطح آب دریا چند سانتیمتر بالا خواهد آمد.

منبع: ماهنامه بین المللی فنی-مهندسی عمران آب- شماره 58- اردیبهشت 91

آبشار اخلمد

موقعيت جغرافيايي

اين تفرجگاه در 84 كيلومتري جنوب غربي شهر مشهد قرار گرفته است. اخلمد در دل كوههاي بينالود واقع شده است. اين كوه دنباله ي سلسله جبال البرز است. دهنه اخلمد در 75كيلومتري مشهد و 15 كيلومتري چناران و كنار جاده قبلي مشهد و قوچان مي باشد. آبشار اخلمد سه كيلومتر بالا از آبادي است و از 17متري آب به زمين پي ريزه آبشاربالا نيز23متر است رشته كوههاي اخلمد به كوههاي بينالود اتصال دارد
موقعیت طبیعی

اخلمد داراي دو آبشار است آبشار بزرگ كه 45 متر ارتفاع دارد و آبشار كوچك كه 23 متر ارتفاع دارد و در تمام فصول جاري است. از كوه منيژه سر چشمه ميگيرد. دروسط اين آبشارمحل وسيعي وجود دارد كه به تخت شاه عباس معروف است. بعد از آبشار بزرگ، رودخانه اي به امتداد 2كيلومتر بسيار تنگ وكوه هاي صاف و مرتفع ميباشد كه در آخر دره كوه منيژه با كوه فاراب به يكديگر وصل شده و منتهي ا ليه رودخانه اخلمد است، اينجارا اهل محل خانه هاي گلي ميگويند .

آهکی بودن جنس کوه‌های اخلمد باعث پیدایش حفره‌های ژرف مدور در زیر این آبشار شده ‌است. این دره دارای دیواره ‌های صخره‌ای با ارتفاع حدود ۲۰۰ – ۳۰۰ متر می‌باشد که یکی از بزرگ‌ترین مناطق برای ورزش مفرح سنگ نوردی در ایران می‌باشد از دیواره‌های معروف آن می‌توان به (دیواره سفید، الله اکبر، عقاب و…) نام برد. این دره دارای چندین آبشار می‌باشد که ۴ تای آن ها دائمی و چندین آبشار فصلی دارد. آبشار اصلی خلمد حدود ۴۰ متر ارتفاع دارد.

به علت ارتفاع زیاد و بارندگی فراوان، آبشار اخلمد در ماه‌ های ابتدای هر سال دارای بیشترین مقدار آب و زیبایی فریبنده‌ای می‌شود. زمین و رسوبات این منطقه به دلیل پیدایش فسیل‌های آمونیت متعلق به اواخر دوران ژوراسیک است. آبشار اخلمد دیواره های عمودی و بلند کوه های آن،‌ هوای پاکیزه و ییلاقی،‌ و انواع میوه های گیلاس و سیب درختی آن مشهور است. در مدخل دره اخلمد بندی است که به همت و یا در زمان میرزای تیموری فرزند شاهرخ و حاکم توس در نیمه اول سده نهم ساخته شده است. باغات فراوان و میوه های آن مخصوصا سیب اخلمد معروف است. کوه های اخلمد هم به دلیل ارتفاع و مسطح بودن و زیبایی فوق العاده هر سال سنگ نوردان، کوه نوردان و مسافران زیادی را به سوی خود جلب می کند.

معرفی کتاب

نام کتاب: زبان تخصصی محیط زیست

مولفان: دکتر جعفرزاده و همکاران

ناشر: انتشارات خانیران

نوبت چاپ: اول

تعداد صفحات: 372

قیمت: 64500 ریال

قنات قصبه

قنات قصبه گناباد به عنوان یکی از پدیده های شگفت انگیز دست ساخته انسان در طول تاریخ و نمادی از هم نوایی بشر با طبیعت توجه بسیاری از مورخان و پژوهشگران را بهخود جلب کرده است. این قنات از میانه اراضی کوی شرقی گناباد از محلی معروف به برج علی ضامن در داخل رسوب های ریز دانه آغاز شده و از هفت کانال متصل به هم شکل گرفته است. بر اساس آخرین مطالعات طول این قنات 33113 متر و تعداد چاههای آن متجاوزاز 470 حلقه و عمق مادر چاه آن نیز حدوداً 280 تا 300 متر است. ناصر خسرو قبادیانی نخستین کسی است که در سفر نامه اش به توصیف این قنات پرداخته و عمق چاه آنرا 700 گز و طول آنرا چهار فرسنگ ذکر نموده است و آنرا نیز به کیخسرو نسبت داده است. ظاهراً وی از کنار طولانی ترین رشته انشعابی این قنات به نام دولاب نو عبور کرده است .فضای داخلی قنات دارای کانالهای و تونل های اعجاب انگیزی است که با بررسی های انجام یافته بر روی آن حفره هایی مشخص شده ظاهراً این قسمتها برای قرار دادن چراغ و پینه سوز و وسایل روشنایی به کار می رفته است. درحال حاضر میزان آبدهی این قنات 150 لیتردر ثانیه است. این پدیده می تواند با ارائه طرح مناسب به مکان توریستی بسیار جذاب و دیدنی تبدیل شود. قطعه سفالهای پراکنده در اطراف دهانه چاه ها حاکی از این است که رشته قصبه در واقع کانال اولیه اصلی قنات گناباد بوده که در زمان هخامنشیان حفر شده و در پی آن رشته های دیگری در مواقع خشک سالی ایجاد شده است.

بر روي قنات "قصبه" که گياه خار شتر روييده است، نشان دهنده وجود آب در اين منطقه است. ريشه اين نوع گياهان حدود 4 تا  50 متر به زيرزمين مي رسد تا آبگيري کند; نشانه ديگر وجود آب، وجود دره ها و کوه هاي اطراف بوده است که هر چه قدر ارتفاع کوه ها بلندتر و دره ها عميق تر باشد، امکان وجود سفره هاي آب زيرزميني بيشتر است. همه مراحل حفر قنات از مرحله آبيابي تا شناخت ساختار زمين، ايجاد شيب و... بسيار پيچيده است و تمام اينها از فرمول هاي دقيق علمي تبعيت مي کند و نيازمند علم زمين شناسي، فيزيک و زيست شناسي است. حفر اين قنات ها براي مصارف کشاورزي بوده است و آب آشاميدني، سهم اندکي از اين آب داشته است و اين تنها قناتي است که نه تنها شهر گناباد بلکه آب شهرهاي پيرامون را نيز تامين مي کرده است

نیش اکولوژی

زندگی مشترک انواع مختلف گیاهان و حیوانات به آنجا کشیده می شود که هر موجود زنده گیاهی یا جانوری"گوشه" یا "میدان" اکولوژی (نیش اکولوژی) خود را ادعا می کند. بر این اساس، انواع مختلف موجودات زنده از لحاظ فضا یا از نقطه نظر غذا یا مواد غذایی از یکدیگر جدا می شوند(هریک، نیش اکولوژی خود را دارد). بنابراین هر موجود زنده در مجموعه ای از شرایط محیط در طبیعت، زندگی می کند که نیش اکولوژی نامیده می شود. به عنوان مثال: بعضی حیوان ها در مناطق کوهستانی و برخی دیگر در مناطق دشتی زندگی می کنند.

نیش به زبان های فرانسه و انگلیسی Niche نوشته و نیش تلفظ می شود. در بعضی منابع محل اولیه یک موجود زنده اکوسیستم تعریف شده است.

منبع: کردوانی- پرویز،" اکوسیستم های طبیعی"، انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول(عمومی)، 1390

معرفی کتاب

نام کتاب: استحصال گاز متان از محل دفن زباله

مولف: نرگس محسنی

ناشر: انتشارات خانیران

نوبت چاپ: اول

تعداد صفحات: 130

قیمت: 35000 ریال

ششمین همایش ملی و نمایشگاه تخصصی مهندسی محیط زیست

تاریخهای مهم ارائه مقالات :

- مهلت ارسال اصل مقالات از تاریخ 91/03/01 لغایت 91/04/31

- اعلام نتایج داوری: حداکثر تا 91/06/15

لطفا جهت ارائه مقاله و دریافت هرگونه اطلاعات تکمیلی به سایت همایش به آدرس : www.CELCO.ir مراجعه نموده و یا با دبیرخانه همایش، سرکار خانم رحمانی به شماره تلفنهای 13-44268512-021 تماس حاصل فرمائید.

تاریخ برگزاری همایش: آبانماه ۱۳۹۱

هفت حوض مشهد

یکی از معدود جاذبه‌های طبیعی با مناظر چشم‌نواز جنوب‌شرقی مشهد بوستان«هفت حوض»یکی از بکرترین، زیباترین و منحصربه فرد ترین پدیده های طبیعی ایران است که با وسعت 570 هکتار می‌باشد که از نظر موقعیت در هفت کیلومتری این شهر واقع گردیده است. برای دیدار از این منطقه طبیعی و کوهسار باید پس از طی مسیر در شهرک سیدی، سه کیلومتر جاده خلج را پیمود. نام این بوستان به دلیل حوضچه‌های طبیعی است که در طی سال‌ها و قرون متمادی با وجود ریزش آب از ارتفاع و نوع کانی ایجاد شده است. به طوری که اولین حوضچه یک استخر کوچک بوده که سرریز آب از آن به دومین حوضچه منتقل گردیده و این روند تا هفت حوض ادامه می‌یابد. این پدیده طبیعی حوض ها یا «دولین های» متعدد، بر اثر فرسایش شیمیایی توسط باران های اسیدی در بستر یکی از سرشاخه های رودخانه طرق از در ارتفاعات رو به جنوب بینالود شگل گرفته است.

افزون بر این به سبب ساختار طبیعی منطقه پس از طی مسیر حوضچه‌های بزرگ و کوچک متعددی نیز وجود دارد، فاصله حوضچه‌ها از ابتدای مسیر 1690 متر می‌باشد که بعضی از گذرها سنگریزه‌ای است. همچنین به دلیل وجود سنگ‌های صاف و صیقلی باید جانب احتیاط را پس از ورود به منطقه فراهم نمود.

به دلیل جریان داشتن آب در طول سالیان دراز و ریزش آن از حوضچه ای به حوضچه دیگر و البته جنس سنگ های آن، به مرور زمان حوضچه های طبیعی بسیار زیبایی در دل سنگ ها به وجود آمده است.

منبع: مدیریت امور فرهنگی و گردشگری شهرداری مشهد

انرژی باد

انرژی باد نظیر سایر منابع انرژی تجدید پذیر از نظر جغرافیایی گسترده و در عین حال به صورت پراکنده و غیرمتمرکز و تقریبا همیشه در دسترس می باشد. انرژی باد طبیعتی نوسانی و متناوب داشته و ورزش دائمی ندارد. هزاران سال است که انسان با استفاده از آسیاب های بادی، تنها جزء بسیار کوچکی از آن را استفاده می کند. این انرژی تا پیش از انقلاب صنعتی به عنوان یک منبع انرژی، به طور گسترده ای مورد بهره برداری قرار می گرفت، ولی در دوران انقلاب صنعتی، استفاده از سوخت های فسیلی به دلیل ارزانی و قابلیت اطمینان بالا، جایگزین انرژی باد شد. در این دوره توربین های بادی قدیمی دیگر از نظر اقتصادی قابل رقابت با بازار انرژی های نفت و گاز نبودند. تا اینکه در سالهای 1973 و 1978 دو شوک بزرگ نفتی ضربه بزرگی به اقتصاد انرژی های حاصل از نفت و گاز وارد آورد. به این ترتیب هزینه انرژی تولید شده به وسیله توربین های بادی در مقایسه با نرخ جهانی قیمت انرژی بهبود یافت. پس از آن مراکز و موسسات تحقیقاتی و آزمایشگاهی متعددی در سراسر دنیا به بررسی تکنولوژی های مختلف جهت استفاده از انرژی باد به عنوان یک منبع بزرگ انرژی پرداختند.

 منبع:گزارش سوم سازمان انرژی های نو ایران- انرژی باد

معرفی کتاب

نام کتاب: مهندسی پسماندهای جامد(شهری)           ناشر: سازمان شهرداری و دهیاری های کشور

نویسندگان: آرن وسیلیند و همکاران                           تعداد صفحات: 495 صفحه

مترجمان: حمیدرضا پور علاقه بندان و همکاران             قیمت: 80000ریال

مفهوم تولید پاکتر (cleaner production)

مطابق تعریف EPA ، تولید پاکتر به مفهوم راهبرد یکپارچه ای است که برای پیشگیری از آثار زیست محیطی فرآیندها، محصولات و خدمات، از طریق افزایش کارایی و کاهش آسیب برای انسان و محیط زیست به طور پیوسته بکار گرفته می شود. مفهوم تولید پاکتر برای فرآیندهای هر صنعتی که محصولات و خدمات گوناگون خود را به جامعه ارائه کند کاربرد دارد. این مفهوم علاوه بر فرآیندهای تولیدی، در خدمات و محصولات سازمان نیز کارایی یافته است.

CP (تولید پاکتر) یک الگوی مهندسی- مدیریتی است که در آن پیشگیری از آلودگی بیشتر از تصفیه آلاینده ها در رشد پایدار (Sustainable Growth) اهمیت دارد.

منبع: مروری بر مدل سرآمدی تولید پاکتر در صنعت-مترجم و مولف:شاهین محمدنژاد و سحر شهراز- انتشارات مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران- 1387